Mspiritani kutoka Ghana, Mratibu wa JPIC wa Jimbo la Ghana, anazungumzia maisha ya kidini nchini Ghana, kampeni dhidi ya uchimbaji madini haramu, na ushiriki wa vijana walei katika karama ya Kispiritani.

Wakati wa Warsha ya SCCAI kuhusu Mazungumzo ya Kidini iliyofanyika Nairobi kuanzia tarehe 6 hadi 10 Septemba 2026, tulimhoji Padre Isaac Amponsah Boateng, mmisionari Mspiritani kutoka Ghana. Padre Isaac, anayeratibu Haki, Amani na Utunzaji wa Uumbaji katika Jimbo la Kispiritani la Ghana, alizungumzia maisha ya kidini nchini Ghana, kampeni dhidi ya uchimbaji madini haramu, na ushiriki wa vijana walei katika karama ya Kispiritani.
Katika shule moja ya Kispiritani nchini Ghana, wanafunzi watano tu ndio Wakatoliki. Hata hivyo, wakati wa Misa, wanafunzi Waislamu mara nyingi hujitolea kusoma somo la kwanza au la pili. «Si kwamba tunawalazimisha,» anaeleza Padre Isaac. «Wakati mwingine hata hukimbilia kuja kusoma masomo.»
Padre Isaac ni Mspiritani kutoka Ghana na Mratibu wa Haki, Amani na Utunzaji wa Uumbaji (JPIC) wa Jimbo la Ghana. Jimbo hili linawaunganisha wanashirika kutoka Ghana, Benin, Togo na Burkina Faso. Baada ya zaidi ya miaka kumi na miwili ya utume nchini Kenya, aliitwa kurudi nyumbani. Kwa sasa ni mwanafunzi, padre wa shule, na padre wa kitaifa wa Washirika Walei wa Kispiritani.
Mwanga wa Amani
«Hatuwezi kuzungumzia amani barani Afrika bila kuizungumzia Ghana,» anasisitiza. Nchini Ghana, ni jambo la kawaida kwa Waislamu na Wakristo kuwa katika familia moja na kuishi pamoja kwa maelewano.
Huduma yake mwenyewe ni mfano wa hili. Katika kazi yake ya parokia, aliishi pamoja na Waislamu na wafuasi wa Dini ya Jadi ya Kiafrika. Waislamu walihudhuria sherehe za Kikatoliki, naye ameomba msikitini mara kadhaa. Kwa kuwa alisoma dini na Kiarabu kidogo kabla ya kupewa daraja la upadre, wakati mwingine huwasaidia majirani zake Waislamu kuelewa maandiko ya Kiarabu. «Uzoefu huu umekuwa wa ajabu,» anasimulia.
Kizimba cha Dhana Potofu
Padre Isaac anakiri kwamba kuishi pamoja hakukosi changamoto. «Maisha bila changamoto hayana uhai,» anasema. Dhana potofu zipo pande zote: baadhi ya Wakristo hudhani kwamba Waislamu ni watu wa vurugu, huku baadhi ya Waislamu wakiwaona Wakristo kama makafiri, yaani watu walio nje ya imani.
«Mara tu unapokuwa na dhana hiyo, tayari umewaweka kwenye kizimba,» anaeleza. «Huenda usione yaliyo bora kutoka kwao.» Matokeo yake ni kwamba watu hukutana na lebo badala ya mtu halisi. Nchini Ghana, anaongeza, baadhi ya Wakristo wanaopokea Ekaristi bado wanaogopa laana zinazohusishwa na Dini ya Jadi ya Kiafrika kuliko wanavyoliamini Neno la Mungu.
Suluhisho lake ni imani ya pamoja katika Muumba mmoja. «Ni Mungu yule yule tunayemwita Mungu, wengine wanamwita Allah,» anasema, akibainisha kwamba Waghana pia humwita Mungu Nyame, yule ambaye ndani yake mtu hupata utimilifu. Katika roho ya usinodi, anaamini kwamba kutambua kwamba tunamwabudu Mungu yule yule kutaendeleza maelewano kupita kiwango cha sasa.
Kusali Pamoja Dhidi ya Galamsey
Imani hii ya pamoja ina matokeo ya vitendo. Ghana, iliyojulikana kihistoria kama Pwani ya Dhahabu, inakabiliwa na galamsey, uchimbaji haramu wa dhahabu unaochafua mito, kudhuru afya, na kuharibu mandhari.
Akiwa Katibu wa Kitaifa wa Haki, Amani na Utunzaji wa Uumbaji, Padre Isaac alisaidia kuandaa matembezi ya sala yaliyowakutanisha watu wa imani tofauti ili kuihimiza serikali kuchukua hatua. «Mungu alitupa mazingira ili tuyalinde,» anasema. «Ingawa tuna imani tofauti, tunakusanyika pamoja kufanya kazi ya kukomesha galamsey.»
Mtandao wa JPIC nchini Ghana hukutana kitaifa mara moja kwa mwaka, hufanya kazi kwa kanda, na huwasiliana kwa njia ya mtandao. Padre mmoja ametunga Njia ya Msalaba ya Kiikolojia, ambayo sasa hutumika katika mikutano yao. Katika mkutano wao wa hivi karibuni, hakuna nyaraka zilizochapishwa; kila kitu kilishirikiwa kwa barua pepe. Jumuiya na parokia pia zimehimizwa kutumia Misa mpya ya Utunzaji wa Uumbaji.
Mafunzo Kutoka Warsha
Warsha yenyewe, anabainisha Padre Isaac, ilikuwa zoezi la usinodi. Kuwasikiliza wanashirika kutoka majimbo mengine kulionyesha kwamba Ghana, licha ya mafanikio yake, bado ina mengi ya kujifunza. Atakaporudi, anakusudia kupendekeza kwamba Jimbo liunde kamati ya mazungumzo ya kidini. «Nimeweza kuchukua baadhi ya mambo, na wengine pia wamechukua baadhi ya yale niliyoshiriki,» anasema.
Vijana na Karama ya Kispiritani
Padre Isaac anaonyesha shauku kubwa kuhusu Washirika Walei wa Kispiritani: wanawake na wanaume, walioolewa au wasioolewa, ambao si watawa walioweka nadhiri lakini wanashiriki kiroho cha Kispiritani. Nchini Ghana, wengi wao ni vijana. Katika ziara ya hivi karibuni, Baraza Kuu liliona kwamba Ghana inaweza kuwa mfano wa kimataifa kwa vijana walei wa Kispiritani.
Jimbo pia huandaa mkusanyiko wa kila mwaka wa vijana unaovutia vijana kutoka parokia zake zote. Kupitia michezo, sala na malezi, wanainjilishwa na kubeba ujumbe huo kurudi katika majimbo yao na jumuiya zao.
Waafrika Miongoni mwa Waafrika
Karama ya Kispiritani, anaeleza, inahusisha kwenda mahali ambapo Kanisa linapata shida kupata wamisionari. Nchini Ghana, hii inamaanisha maeneo kama eneo la Donkorkrom katika Nyanda za Afram. Nchini Kenya, alihudumu Katheka, karibu na Machakos, licha ya wengine kumkatisha tamaa asiende. «Niliishi huko kwa furaha,» anakumbuka.
Anahusisha roho hii na waanzilishi, Claude Poullart des Places na Francis Libermann, waliowahimiza wamisionari kuwa «Waafrika miongoni mwa Waafrika.» Kwa Padre Isaac, hii ilimaanisha kuweka kando desturi zake za Kighana ili aishi kama Mkenya, ale chakula cha kienyeji, na ajifunze Kikamba.
Ujumbe wake wa mwisho ni mwaliko. «Ni jambo jema sana kuwa Mspiritani,» anasema. Vijana wa kiume wanaweza kujiunga kupitia malezi kuelekea nadhiri, huku wanawake na wanaume wa hali zote wakikaribishwa kama Washirika Walei wa Kispiritani.
Tazama video kamili ya dakika 19 na sekunde 40 na usome makala asili kwenye Substack.


Acha maoni