Dominika ya 25 ya Kipindi cha Kawaida, Mwaka A — 20 Septemba 2026
Padre Ugochukwu Ikwuka, C.S.Sp., Mkuu wa Jimbo la Wasipiritani la Uingereza.
Isaya 55:6-9; Wafilipi 1:20c-24, 27a; Mathayo 20:1-16a.
Ndugu zangu wapendwa,
Mwishoni mwa usaili wa kazi, Meneja wa Rasilimali Watu anamuuliza mhandisi aliyehitimu hivi karibuni, “Na ulikuwa unatarajia mshahara wa kuanzia wa kiasi gani?” Mwombaji anajibu, “Takriban dola 125,000 kwa mwaka, kutegemea marupurupu.” Msaili anauliza, “Basi, ungesemaje kuhusu likizo ya wiki tano, sikukuu 14 zenye malipo, bima kamili ya matibabu na meno, kampuni kuchangia mfuko wako wa uzeeni hadi asilimia 50 ya mshahara, na gari la kampuni linalobadilishwa kila baada ya miaka miwili — tuseme, Range Rover Sport?” Mhandisi huyo kijana anakaa wima na kushangaa, “Lo! Unatania?” Na msaili anajibu, “Ndiyo, lakini wewe ndiye uliyeanza.”
Tuna mfano wa ajabu sana katika Injili ya Dominika hii. Mwenye shamba aliwaajiri wafanyakazi katika nyakati tofauti za siku kufanya kazi katika shamba lake la mizabibu. Lakini, mwisho wa siku, aliwalipa wote ujira ule ule. Ingawa wafanyakazi wa kwanza walilipwa kiasi walichokubaliana, walihisi kudhulumiwa na kunung’unika. Kwa nini watu waliofanya kazi saa moja au mbili walipwe sawa na wale waliofanya kazi saa nane au kumi? Hilo ni kinyume kabisa na kanuni za kimantiki za mabadilishano. Je, Yesu mwenyewe hakusema mahali pengine kwamba mtenda kazi anastahili ujira wake? (Luka 10:7).
Namna hii ya kufikiri inaonyesha hisia yetu ya haki ambayo kwa kawaida inategemea kile tunachodhani tunastahili. Lakini, ukifikiria vizuri, tunastahili nini hasa? Je, tunastahili kuwa na nyumba nzuri, magari, nguo, vitu vya kuchezea n.k.? Unaweza kufikiri, “Ndiyo!” Hata hivyo, unafanya kazi kwa bidii kuvipata. Lakini je, unastahili kuwa na kazi inayokuwezesha kufanya kazi na kuwa na vitu hivyo? Tena, unaweza kufikiri, “Ndiyo!” Unastahili kuwa na kazi nzuri, kwa kuwa ulisoma kwa muda mrefu ili kupata sifa au ulipanda ngazi kwa bidii hadi ulipofika sasa.
Lakini je, unastahili fursa ya kwenda kwenye shule ile nzuri au kupiga hatua katika kazi yako? Unaweza pia kufikiri, “Ndiyo!” Unastahili fursa ya elimu bora, kwa kuwa wewe, kwa mfano, ni Mwingereza au unatoka mahali pengine pa uhuru na amani ambapo kila mtu anastahili fursa kama hizo. Lakini ni nini kinachokufanya ufikiri kwamba unastahili kuwa Mwingereza au wa utaifa unaolingana na huo, na si kutoka mojawapo ya maeneo yasiyo na utulivu duniani — Gaza, Kongo, au mitaa duni ya India? Unadhani si binadamu kama wewe waliozaliwa na wanaoishi katika maeneo hayo? Ni nani amewahi kuwa na mkono katika mazingira ya kuzaliwa kwake ambayo kwa kiasi kikubwa huamua fursa za maisha?
Ndiyo, tunaweza kujidanganya na orodha ya kile tunachodhani tunastahili, lakini kama wenye dhambi, kama tunastahili kitu chochote, ni kifo ambacho ndio mshahara wa dhambi (Warumi 6:23). Hata hivyo, kama wafanyakazi walioanza kwa kuchelewa, hatukupata kile tulichostahili. Badala yake tulipata huruma; hiyo ndiyo neema. Neema ni kanuni moja ya imani iliyo ya pekee kwa Ukristo. Inamaanisha kwamba, kwa ukweli kabisa, hatustahili kitu chochote. Kila tunachokipata kimsingi ni kwa neema ya Mungu. Kwa hiyo hatuna msingi wa kuzungumzia dhuluma au kufikiri kwamba neema haiwezi kutolewa kwa ukarimu ule ule kwa wengine, hata kama mchango wao ni mdogo kiasi gani.
Hata hivyo, kinaya ni kwamba haki ndiyo kiini chote cha mfano huu. Lakini wazo la Mungu kuhusu haki ni tofauti sana na letu. Kama Somo la Kwanza linavyobainisha kwa usahihi, njia za Mungu si njia zetu na mawazo yake si mawazo yetu. Ili kuhakikisha kwamba wote wanaelewa somo hili, mwenye shamba katika Injili aliagiza malipo yaanze na kundi la mwisho, kumaanisha kwamba wote wa makundi ya kwanza waliofanya kazi siku nzima waliwaona wale waliofanya kazi saa moja tu wakipata ujira wa siku nzima. Wanajifunza kwamba, kwa Mungu, haki haipimwi kwa kazi au mchango wa kila mtu bali kwa mahitaji. Na wote wana mahitaji yale yale ya msingi maishani. Wote, wa mapema au wa kuchelewa, wana hitaji lile lile la huruma na upendo wa Mungu, na kila mmoja anaupata wote.
Mfano huu unawalenga hasa Wayahudi waliojiona kwa haki kuwa Taifa Teule la Mungu, lakini ambao, badala ya kutambua kwamba “kufanya kazi” katika shamba la mizabibu la Bwana ni furaha na fursa, walifikia kuliona kama wajibu mzito na hivyo wakadhani wanastahili tuzo kubwa kuliko wale wanaokuja kwenye imani baadaye. Sisi pia, kama Wakristo wa maisha yote ambao tumejitahidi kwa miaka mingi kuishi madai ya Injili, tunaweza kuona si haki kwamba mtu aliyeishi maisha machafu kabisa anaweza kuongoka dakika ya mwisho na kufa katika upendo wa Mungu.
Fikiria, kwa mfano, Maria na yote aliyopitia kwa sababu ya uaminifu wake kwa Mungu; kuanzia aibu ya mimba isiyoelezeka, maisha magumu yaliyoendelea hadi Msalabani. Kisha, akiwa pale chini ya msalaba, mhalifu aliyehukumiwa alifanya tendo la imani la dakika ya mwisho na kuahidiwa paradiso. Hili halionekani kuwa la haki wala la usawa, angalau kwa vipimo vyetu. Lakini tukiliangalia hivyo, ina maana tunaona kuishi kulingana na madai ya Injili au uaminifu kwa Mungu kama mateso, jambo ambalo ni kinaya na kwa kweli ni aibu. Ni mtu anayeishi maisha yanayojengwa juu ya maadili ya Injili ya ukweli, upendo, ukarimu, kushirikiana na haki ndiye anayeonja furaha ya kweli.
Kwa upande mwingine, maisha ya dhambi na uasherati mara nyingi hujengwa juu ya utafutaji wa furaha usio na matunda. Kwa hiyo tunapaswa kushukuru kwamba Mungu wetu ana kumbukumbu fupi mno kuhusu maisha yetu ya zamani na yuko tayari kutupokea tena katika hatua yoyote, hata saa ya kumi na moja, ilimradi tunaonyesha majuto kwa dhambi zetu na kutaka kuunganishwa naye tena katika upendo. Mwishowe, neema ina maana kwamba hakuna aliye mbaya kiasi cha kushindwa kuokolewa. Lakini pia ina maana kwamba baadhi ya watu wanaweza kuwa “wema” mno kiasi cha kushindwa kuokolewa, yaani wanaweza kujiona kuwa bora kiasi kwamba wanadhani hawahitaji neema ya Mungu. Neema ya Mungu haiwezi kukusaidia mpaka uwe tayari kwa unyenyekevu kuipokea.
Neema ni kanuni moja ya imani iliyo ya pekee kwa Ukristo. Inamaanisha kwamba, kwa ukweli kabisa, hatustahili kitu chochote. Kila tunachokipata kimsingi ni kwa neema ya Mungu.