Ngoya, jumuiya ya malezi ya Wasipiritani katikati ya Afrika

Ripoti kutoka Seminari ya Teolojia ya Wasipiritani Poullart des Places — 12 Oktoba 2026

Kilomita chache kutoka Yaoundé, mji mkuu wa Kamerun, huko Ngoya, watawa vijana 28 kutoka nchi nane za Afrika wanajiandaa kuwa mapadre wamisionari. Ripoti kutoka Seminari ya Teolojia ya Wasipiritani Poullart des Places, nyumba ambamo wanaanza kujifunza teolojia, na ambayo inahitaji msaada wa wote ili kuendeleza utume wake.

Wanatoka Kamerun, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Kongo zote mbili, Gabon, Gambia, Madagaska na Tanzania. Ni waseminari 28 (scolastics), yaani watawa vijana wa Shirika la Roho Mtakatifu, Wasipiritani, walio katika hatua ya mwisho ya malezi yao kabla ya upadre. Walezi wanne wanawasindikiza kila siku.

Seminari hii ina jina la Claude Poullart des Places, aliyeanzisha Shirika huko Paris mwaka 1703 ili kuwaandaa mapadre wa kuwahudumia walio maskini zaidi. Karne tatu baadaye, ni katika Afrika ya Kati ambapo maono yake yanaendelea kuzaa matunda. Nyumba hii iko chini ya uwajibikaji wa pamoja wa Umoja wa Majimbo ya Wasipiritani wa Afrika ya Kati (UCSAC).

Walezi wanne kwa ajili ya miito 28

Thamani ya nyumba ya malezi inategemea kwanza wale wanaoiongoza. Huko Ngoya, timu ya watawa wanne inashirikiana jukumu la maisha ya jumuiya, fedha, masomo na usindikizaji wa kiroho.

Kumlea mtu mzima, si akili peke yake

Mtu haji Ngoya kujifunza teolojia tu. Kanuni ya Maisha ya Wasipiritani inaeleza malezi kuwa ni kuimarisha daima maisha ya kitume, chini ya uongozi wa Roho Mtakatifu, kwa kuzingatia urithi wa waanzilishi na mahitaji ya ulimwengu (KMS, na. 100). Inataka kila mmoja asindikizwe katika ukuaji wake wa kibinadamu, kiakili, kiroho, kitawa na kijumuiya (na. 104).

Mkutano Mkuu wa Bagamoyo II, uliofanyika mwaka 2021, unaenda katika mwelekeo huo huo. Malezi yanapaswa kufungua mioyo kwa mabadiliko ya ulimwengu na kujumuisha uzoefu halisi wa kichungaji (na. 109). Yanapaswa kutoa nafasi kwa ushirikiano na walei (na. 110) na kuzuia ukasisi (clericalism) na ubinafsi (na. 111).

Kuhusu masomo, zamani masomo yalitolewa katika vituo viwili: Chuo Kikuu Katoliki cha Afrika ya Kati (UCAC) na Chuo cha Teolojia cha Mtakatifu Cyprian cha Ngoya (ETSC). Kwa ajili ya maelewano ya maisha ya jumuiya, ETSC pekee ndicho kilichobaki. Kanuni ya nyumba iko wazi: kazi iliyofanywa vizuri, nidhamu na umakini katika wajibu wa mwanafunzi, kwa msaada wa jumuiya ili kukidhi mahitaji ya kitaaluma.

Nchi nane, familia moja

Kamerun, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Kongo-Brazzaville, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Gabon, Gambia, Madagaska, Tanzania: orodha ya nchi wanazotoka peke yake inaonyesha utajiri wa nyumba hii. Kila siku, vijana wa lugha, tamaduni na historia tofauti wanasali, wanasoma, wanakula na wanafanya kazi pamoja.

Utofauti huu si pambo tu; ni schola amoris, shule ambamo mtu anajifunza kumpenda mwingine katika utofauti wake. Kanuni ya Maisha ya Wasipiritani inataka Wasipiritani waandaliwe kwa maisha ya jumuiya na kwa kukutana kwa tamaduni (na. 141 na 141.1). Katika Afrika ambamo kuishi pamoja mara nyingi kunajeruhiwa na ubaguzi uliopita kiasi kama ukabila, kujiona bora kuliko jamii nyingine (ethnocentrism), ukanda na ubaguzi wa rangi, Ngoya inatoa ushuhuda wa kinabii: inawezekana kuwa ndugu zaidi ya mipaka ya utaifa na utamaduni.

Nyumba ya sala, masomo na kazi

Kwenye mlango wa seminari, upande wa kushoto, kuna kanisa dogo (chapeli). Ndiyo moyo wa nyumba: sala na mang’amuzi yanayofanyika hapo yanaongoza masomo, mahusiano ya kidugu na maandalizi ya huduma ya kimisionari.

Karibu kuna ukumbi wa mikutano, majengo A, B na C, bwalo la chakula na jiko la nje, katikati ya bustani za kijani. Upande wa mwisho wa eneo, jengo kubwa la ghorofa mbili lina vyumba vya kulala, sebule ya jumuiya, maktaba na gereji.

Katika kiwanja hicho hicho, banda la kuku na banda la nguruwe vinakamilisha miundombinu. Vinaiwezesha jumuiya kuchangia katika kujikimu yenyewe, kulingana na wito wa Shirika wa kusonga mbele kuelekea kujitegemea. Kwa mapadre wa baadaye, ni pia mafunzo halisi ya uwajibikaji wa mali.

Banda la kuku na banda la nguruwe: jumuiya inajitahidi kujitegemea.

Majengo haya pia yanaonyesha alama za wakati: mapaa ya mabati yenye kutu na kuta zilizochakaa kwa unyevu. Kuyatunza na kuyaboresha kunahitaji rasilimali ambazo nyumba haiwezi kila mara kuzipata yenyewe.

Kumlea padre kuna gharama

Ada ya mwaka imewekwa kuwa faranga za CFA 2,500,000 kwa kila mwanafunzi, takriban euro 3,811. Kwa waseminari 28 wa mwaka huu, hii ni faranga za CFA 70,000,000, takriban euro 106,700. Maisha ya nyumba na ya malezi yanategemea kiasi hiki.

Inalipwa kila mwaka na jimbo analotoka kila mwanafunzi, kwa utaratibu uliowekwa na UCSAC. Lakini majimbo ya Wasipiritani ya Afrika ya Kati yenyewe yana uwezo mdogo. Mkutano Mkuu wa Bagamoyo II unakiri hivyo: unayaomba majimbo kuhakikisha ufadhili wa kutosha kwa nyumba za malezi (na. 126), kutafuta vyanzo vipya vya mapato (na. 134) na kuonyesha mshikamano na majimbo madogo na maskini zaidi (na. 133).

Kwa maneno mengine, malezi ya wamisionari hawa vijana hayawezi kutegemea nguvu za Shirika peke yake. Yanahitaji Kanisa zima.

Ombi la ukarimu

Kesho vijana hawa 28 wa Ngoya watakuwa mapadre katika parokia, shule, makanisa ya huduma maalum (chaplaincies), kambi za wakimbizi na pembezoni ambako Wasipiritani wanatumwa, barani Afrika na duniani kote. Wanachopokea leo huko Ngoya, kesho watakitoa kwa maelfu ya watu.

Ndiyo maana Seminari inatoa wito kwa waamini wote, parokia, jumuiya za kitawa, vyama, makampuni na watu wote wenye mapenzi mema. Kila mmoja anaweza kusaidia kwa kadiri ya uwezo wake:

• Kumfadhili mseminari kwa kulipia ada yake yote ya mwaka au sehemu yake (faranga za CFA 2,500,000, takriban euro 3,811).
• Kutoa mchango, hata mdogo, kwa ajili ya maisha ya kila siku ya nyumba.
• Kusaidia mradi maalum: ukarabati wa majengo, vitabu kwa ajili ya maktaba, kuendeleza ufugaji.
• Kusali kwa ajili ya miito na kwa ajili ya jumuiya ya Ngoya.

Kuisaidia Ngoya ni kupanda leo kwa ajili ya utume wa kesho.