Mahubiri
Mahubiri ya Jumapili kutoka kwa ndugu Wapadre wa Kispiritani kote Afrika na Visiwa, yanashirikiwa hapa kwa ajili ya sala, maandalizi na tafakari. Mahubiri mapya zaidi yanaonekana kwanza.
Dominika ya 26 ya Kipindi cha Kawaida, Mwaka A — Septemba 27, 2026
Mahubiri ya Padre Ayeni Ayodele — Dominika ya Nafasi ya Pili: Nguvu ya Neema!
Padre Ayeni Ayodele, C.S.Sp. (yametafsiriwa kutoka Kiingereza)
Ezekieli 18:25–28; Wafilipi 2:1–11; Mathayo 21:28–32.
Ndugu zangu wapendwa,
“Haki” ni dhana tata angalau kwa namna tatu. Kwanza, inaposukumwa hadi mwisho wake wa kimantiki bila kujali huruma, haki inaweza kuonekana kana kwamba inazuia huruma na msamaha. Pili, haki inahusishwa kwa karibu mno na sheria kiasi kwamba wakati mwingine tunamsahau Mtoa Sheria mwenyewe. Mwisho, haki inapoeleweka vibaya, utekelezaji wake hauzingatii udhaifu wa binadamu, kutokamilika kwetu na hali yetu ya kuanguka dhambini.
Leo, Mungu anatukumbusha kwamba kila mdhambi anayetambua udhaifu na kutokamilika kwake anayo nafasi ya pili. Hii ndiyo maana ya “Dominika ya Nafasi ya Pili”! Inatualika kuelekeza upya fikra zetu za Kikristo kwenye nguvu ya neema ya Mungu badala ya kushughulika na kumshtaki Mungu kwa kutokuwa na haki. Ujumbe mkuu wa masomo ya leo ni kwamba neema ya Mungu inawezesha toba, na toba inafungua mlango wa mwanzo mpya.
Somo letu la kwanza linamweka Mungu kizimbani, kana kwamba anahukumiwa na lazima ajitetee kwa matendo yake mbele ya wanadamu wanaotilia shaka haki yake:
“Mnasema, ‘Njia ya Bwana si ya haki!’ Sikieni sasa, enyi nyumba ya Israeli: Je, njia yangu si ya haki? Si njia zenu ndizo zisizo za haki?” (Ezekieli 18:25).
Mtazamo huu si mgeni kwetu. Kila mmoja wetu na kama jumuiya ya Kikristo, mara nyingi tunampa Mungu changamoto aonyeshe haki yake kwa kuwatetea wale tunaowaona kuwa wenye haki au kwa kuingilia kati dhidi ya adui zetu. Tunadhani kwa urahisi kwamba sisi tuko upande wa haki na mwingine ndiye asiye na haki. Ni mara chache tunasimama kutafakari kama huenda sisi wenyewe ndio tunaohitaji toba.
Kilicho muhimu hasa katika somo letu la kwanza ni kwamba binadamu anaweza kubadilika upande wowote: mwenye haki anaweza kuacha wema na kukumbatia uovu, kama vile mwovu anavyoweza kugeuka kutoka kwenye uovu na kukumbatia wema. Kwa upande mmoja, Mungu anaonya kwamba mwenye haki anayeacha haki na kudumu katika uovu hawezi kutegemea wema wake wa zamani. Kwa upande mwingine, anaahidi uzima kwa mdhambi anayegeuka kutoka kwenye uovu wake na kutenda yaliyo haki.
Kisichobishaniwa ni uhuru wa binadamu: uwezo wetu wa kuchagua kati ya mema na mabaya. Hata hivyo, tunapojikita peke yake katika maamuzi ya binadamu na matokeo yake, tunahatarisha kupuuza nguvu ya neema ya Mungu inayobadilisha. Injili yetu inarekebisha uelewa huu finyu kwa kutukumbusha kwamba huruma ya Mungu inawaalika wadhambi daima kubadilisha maisha yao.
Injili yetu inafunua kwamba hakuna anayeweza kuweka mipaka kwa nguvu ya neema na huruma ya Mungu. Leo, Yesu anatangaza habari ya kushangaza kwamba watoza ushuru na makahaba wanaingia katika Ufalme wa Mungu kabla ya wale wanaojiona kuwa wenye haki:
“Amin, nawaambia, watoza ushuru na makahaba wanawatangulia kuingia katika Ufalme wa Mungu” (Mathayo 21:31).
Injili yetu haiwasifu wadhambi kwa kubaki katika dhambi zao; bali inasherehekea utayari wao wa kutubu na kukumbatia mtindo mpya wa maisha. Inatukumbusha kwamba maneno yetu peke yake, yawe “ndiyo” au “hapana”, hayatoshi. Matendo yetu lazima yayape maneno yetu uaminifu.
Katika mfano wa wana wawili, tunakutana na majibu mawili yanayotofautiana kwa mwaliko wa baba. Mwana wa kwanza mwanzoni anakataa kufanya kazi katika shamba la mizabibu la baba yake lakini baadaye anabadili nia na kutii. Mwana wa pili anaahidi kwa urahisi kutii lakini hatekelezi ahadi yake.
Wana hawa wawili wanaonyesha tofauti kati ya jibu la mwanzo kwa neema na jibu linalokomaa kupitia tafakari na kuongoka. Mwana aliyesema “ndiyo” mara moja alionekana tayari kutii, lakini ahadi yake haikutimizwa. Mwana aliyesema “hapana” mwanzoni, hata hivyo, alifikiria upya uamuzi wake na hatimaye akafanya kile baba yake alichomwomba.
Fundisho ni wazi: Haitoshi kumwambia Mungu “ndiyo” kwa midomo yetu; lazima tumwambie “ndiyo” kwa maisha yetu. Hata jibu letu la kwanza kwa Mungu linapokuwa hasi, neema yake inatupa nafasi ya kufikiria upya, kutubu na kutenda yaliyo haki. Kukataa kwetu kwa zamani si lazima kuwe jibu letu la mwisho!
Ujumbe wa Injili ya leo ni kwamba neema ya Mungu inawafikia wote, wale wanaojiona wenye haki na wale wanaoonekana hadharani kuwa wadhambi, kupitia mwaliko wa toba. Yesu anaeleza:
“Kwa maana Yohane alikuja kwenu kwa njia ya haki, nanyi hamkumwamini; lakini watoza ushuru na makahaba walimwamini” (Mathayo 21:32).
Kwa maneno mengine, tunapomsikiliza mjumbe wa Mungu, tunaalikwa kumsikiliza Mungu mwenyewe. Hata hivyo, kusikiliza peke yake hakutoshi. Lazima tuutekeleze ujumbe tunaotangaziwa.
Mungu alitumia huduma ya Yohane Mbatizaji kutoa mwaliko wa toba. Wale waliotambua hitaji lao la kuongoka walimsikiliza Yohane na kubadilisha maisha yao. Wakuu wa makuhani na wazee, hata hivyo, walikataa kumwamini, hata baada ya kuona jinsi watoza ushuru na makahaba walivyoitikia.
Kwa hiyo huduma ya kuhubiri na kueneza Injili kimsingi ni huduma ya kuwafikishia wengine neema ya Mungu. Kila tangazo la Injili linawapa wadhambi nafasi ya kutubu, kupokea msamaha na kuanza upya. Kuhubiri si kulaani dhambi tu; ni kutangaza uwezekano wa wokovu kupitia neema ya Mungu inayobadilisha.
Ujasiri wa kumshtaki Mungu kwa kutokuwa na haki, kama unavyoonyeshwa katika somo letu la kwanza, na kujiona wenye haki kwa wakuu wa makuhani na wazee katika Injili, vinafunua njia mbili tunazotumia kulipinga Neno la Mungu linalotuita kwenye toba. Kwanza, tunaweza kujiona kuwa watakatifu vya kutosha na hivyo tusione haja ya kuongoka. Pili, tunaweza kushughulika mno na kuhukumu jinsi Mungu anavyowatendea wengine kiasi kwamba tunashindwa kutambua hitaji letu wenyewe la huruma yake.
Habari njema, hata hivyo, ni kwamba hakuna aliye nje ya uwezo wa neema ya Mungu!
Kila siku, neema ya Mungu inawategemeza wenye haki katika kudumu kwao katika wema na kuwaalika wadhambi kuacha njia zao mbaya. Kinachohesabika ni utayari wetu wa kushirikiana na neema hiyo. Tunaweza kuipinga kwa kiburi na kujiona wenye haki, au tunaweza kuipokea kwa unyenyekevu, tafakari na toba.
Hapa ndipo hasa somo letu la pili linapoweka mwelekeo wa maisha yetu ya Kikristo:
“Msifanye neno lolote kwa kushindana wala kwa majivuno; bali kwa unyenyekevu kila mmoja na amhesabu mwenzake kuwa bora kuliko nafsi yake; kila mmoja asiangalie mambo yake mwenyewe tu, bali pia mambo ya wengine” (Wafilipi 2:3–4).
Unyenyekevu unatuwezesha kusikiliza kile ambacho Bwana mwema anatuambia katika kila hali. Pia unatusaidia kutambua kwamba sisi si bora kuliko wale tunaowahukumu kwa urahisi.
Kwa mfano, tunapoteseka kwa sababu ya imani yetu, hatupaswi kuanza kumwaga laana juu ya wale tunaowaona kuwa wadhambi au watu wabaya. Sisi pia ni wadhambi tunaohitaji huruma ya Mungu. Tunapowahesabu wengine kwa unyenyekevu kuwa bora kuliko sisi, tunatambua hadhi yao, tunakuwa tayari kuwasikiliza, na tunakiri kwamba wao pia wanastahili kupokea neema ya Mungu.
Wakuu wa makuhani na wazee walishindwa kuitikia neema iliyotolewa kupitia mahubiri ya Yohane Mbatizaji kwa sababu kujiona kwao wenye haki kuliwazuia kutambua hitaji lao la toba. Tatizo lao halikuwa kwamba neema ya Mungu haikupatikana kwao, bali kwamba walikataa kuiitikia.
Kwa kweli, unyenyekevu ni muhimu ili kuipokea neema ya Mungu. Unatuwezesha kukiri udhaifu wetu, kuungama dhambi zetu na kutambua kwamba tunamtegemea Mungu.
Yesu Kristo mwenyewe anatupa mfano mkuu kabisa wa unyenyekevu. Kama somo letu la pili linavyotukumbusha, ingawa alikuwa na hali ya Mungu, alijifanya kuwa si kitu, akatwaa namna ya mtumwa, akawa mtii hata mauti, naam, mauti ya msalaba.
Kupitia unyenyekevu na utii wake, Kristo alitimiza wokovu wetu. Kifo chake msalabani kinafunua kina kisichopimika cha upendo na huruma ya Mungu kwa ubinadamu wenye dhambi. Ikiwa Mwana wa Mungu alijinyenyekeza kwa ajili ya wokovu wetu, sisi tulio wadhambi tunawezaje kukataa kujinyenyekeza mbele ya Mungu?
Msalaba wa Kristo ni ufunuo mkuu kabisa wa neema ya Mungu, na unyenyekevu unafungua mioyo yetu kuipokea neema hiyo kama zawadi ya bure ya wokovu.
Kwa kweli, leo ni “Dominika ya Nafasi ya Pili”, fursa kwa kila mmoja wetu kuonja upya nguvu ya neema ya Mungu inayobadilisha. Lakini je, tuko tayari kuikumbatia fursa hiyo?
Ikiwa watoza ushuru na makahaba wanaingia katika Ufalme wa Mungu kupitia toba, je, wewe na mimi je? Tuko tayari kukiri dhambi zetu, kubadilisha njia zetu na kuukubali mwaliko wa Mungu kwa mwanzo mpya?
Tunahitaji uelewa wa haki usiotenga huruma na msamaha wa Mungu. Tunahitaji uelewa wa haki unaomtambua Mungu kama Mtoa Sheria Mkuu, ambaye haki yake haitenganishwi kamwe na hekima na upendo wake. Zaidi ya yote, tunahitaji uelewa wa haki unaokiri udhaifu wa binadamu na hali yetu ya kuanguka dhambini, huku ukitutia imani katika uwezo wa Mungu wa kusamehe na kuokoa.
Neema ya Mungu haifanyi dhambi ikubalike; inafanya toba na mwanzo mpya viwezekane. Huruma yake haifuti haki; bali inatuita tugeuke kutoka kwenye uovu na kukumbatia haki anayotualika kwayo.
Tumaini letu katika neema ya Mungu linajengwa juu ya uhakika kwamba Kristo alikufa kwa ajili yetu tulipokuwa bado wadhambi (Warumi 5:8). Kama Yesu mwenyewe anavyotangaza, alikuja kuwaita wadhambi watubu (Luka 5:32).
Kwa hiyo, haijalishi ni mara ngapi tumemwambia Mungu “hapana”, leo inatupa nafasi nyingine ya kumwambia “ndiyo” kwa matendo yetu. Haijalishi tumepotea mbali kiasi gani kutoka kwake, neema yake inaendelea kutualika turudi nyumbani.
Mwana wa kwanza katika Injili ya leo anatufundisha kwamba mwanzo mbaya si lazima uamue mwisho wetu. Kinachohesabika ni utayari wetu wa kufikiria upya maamuzi yetu, kubadilisha njia zetu na kufanya mapenzi ya Baba yetu wa mbinguni.
Tunapoadhimisha Dominika hii ya Nafasi ya Pili, tukumbuke kwamba neema tuliyoipokea ndiyo neema tunayopaswa kuwapa wengine. Hatuwezi kusherehekea huruma ya Mungu kwetu huku tukiwanyima wengine nafasi ya kutubu na kuanza upya.
Mungu atujalie unyenyekevu wa kutambua dhambi zetu, ujasiri wa kubadilisha njia zetu na ukarimu wa kuwapokea wale wanaotafuta nafasi ya pili.
Swali leo si kama Mungu yuko tayari kutupa nafasi ya pili, bali kama sisi tuko tayari kuipokea neema yake na kuifanya nafasi hiyo ya pili izae matunda!
Amina.
Kazi ya Wiki
Mchague mtu mmoja unayemwona kuwa mdhambi mwenzako na umwombee kila siku katika wiki hii nzima. Mwombe Mungu awajalie ninyi wawili neema ya toba, msamaha na mwanzo mpya.
Kumbuka: Sote ni wadhambi tunaohitaji neema ya Mungu, na hakuna aliye nje ya uwezo wa huruma yake!
Mahubiri ya Padre Louison Emerick Bissila Mbila — Mungu hakutuumba kama mashine au programu zilizopangwa tayari
Padre Louison Emerick Bissila Mbila, C.S.Sp. (yametafsiriwa kutoka Kifaransa)
Ezekieli 18:25–28; Zaburi 24 (25); Wafilipi 2:1–11; Mathayo 21:28–32.
Ndugu zangu wapendwa,
1. Mara nyingi tunaufikiria ujuzi wa Mungu wa kujua yote kwa namna hii: “Mungu anajua kila kitu. Kwa kuwa anajua kila kitu, anajua yaliyopita, ya sasa na yajayo. Kwa hiyo anajua ni nani atakayeokolewa na ni nani ambaye tayari amehukumiwa. Ikiwa ndivyo, kwa nini tujisumbue? Ikiwa imekwisha amuliwa kwamba nitahukumiwa kuishi mbali na Mungu milele, kwa nini nijitahidi, kwa nini nije Misani? Je, isingekuwa bora kufurahia maisha tu?”
Masomo ya leo yanatufunulia Mungu aliye hai na wa kweli, Mungu Mmoja, si yule aliyezaliwa katika mawazo ya binadamu. Mungu anayejidhihirisha katika Maandiko hakutuumba kama mashine au programu zilizopangwa tayari. Alituumba tukiwa huru, wenye uwezo wa kubadilika. Kwa ufupi, hakuna kitu kilichoamuliwa kabla. La sivyo, tungekuwa tunapoteza muda wetu kutaka kutembea katika njia ya haki na utakatifu ikiwa hatima yetu ingekuwa imekwisha kutiwa muhuri.
2. Mungu alituumba kwa ajili ya uzima, uzima usioishia katika ulimwengu huu. Anataka sote, wema kwa waovu, tuweze kuishi pamoja naye milele. Katika somo la kwanza, jambo la kushangaza hasa ni kile ambacho Mungu anasema kuhusu mwovu. Kwa kawaida tungedhani kwamba Mungu anataka mwovu apotee, basi. Lakini hapana! Bwana anamtazama pia mwovu kwa jicho la huruma. Mungu haupendi uovu, lakini anampenda mtu na anataka aishi. Kwa njia gani? Kwa kuongoka. Wakati huo huo, Mungu anamtia moyo yule anayetenda mema adumu hadi mwisho. Mwovu akigeuka na kuacha mwenendo wake mbaya, ataishi. Lakini mwenye haki akigeuka na kuacha haki yake, atakufa. Binadamu ana uwezo wa kubadilika, kuwa bora au kuwa mbaya zaidi, lakini Mungu anataka tubadilike kuwa bora.
3. Katika Injili, Yesu anaendeleza mada ile ile ya nabii Ezekieli. Safari hii anawaambia kundi la watu wanaodhani hawahitaji kuongoka: wakuu wa makuhani na wazee. Mtakatifu Mathayo anatueleza kwamba Yesu aliwaelekezea wao hasa mfano wa wana wawili. Kuna mwana anayeanza vibaya na kumaliza vizuri, kama vile kuna mwingine anayeanza vizuri na kumaliza vibaya. Mwana wa kwanza alikataa kwenda kufanya kazi katika shamba la mizabibu la baba yake. Lakini baadaye, alipozingatia moyoni mwake, aliamua kwenda. Kwa kulinganisha na somo la kwanza, hii ndiyo hali ya mwovu, yule aliyemwambia Mungu hapana kwa namna yake ya kuishi lakini baadaye akaongoka na kumrudia Bwana. Kwa Yesu, hii ndiyo hali ya watoza ushuru na makahaba. Watu hawa walipousikia ujumbe wa kuongoka wa Ufalme wa Mungu, walibadilisha mtindo wao wa maisha.
Hata hivyo, yupo mwana wa pili, aliyesema ndiyo lakini mwishowe hakufanya lolote. Alianza vizuri lakini akamaliza vibaya. Anatukumbusha, katika somo la kwanza, hali ya mwenye haki anayeiacha njia njema. Na Yesu anawaonya wakuu wa makuhani na wazee wa watu kwamba wao wako katika hali hii kwa sababu ya kukataa kwao kuongoka. Ndipo anawaambia lile neno zito tulilolisikia sasa hivi: “Watoza ushuru na makahaba wanawatangulia kuingia katika Ufalme wa Mungu.”
4. Je, Yesu anawatia moyo watoza ushuru na makahaba katika matendo yao mabaya? Hasha. Kwa kweli, tukifuata mantiki ya mfano huu, Kristo anawazungumzia watoza ushuru na makahaba waliotubu. Ni kweli kwamba kwa watu, kwa makuhani hao na wazee, wao si kitu kingine zaidi ya watoza ushuru na makahaba. Lakini kwa Bwana, hawa ni watu waliofanywa upya katika njia ya wokovu. Watu hawa waliodharauliwa wanawekwa mbele kama mifano ya kushirikiana na neema ya Mungu.
5. Kwetu sisi leo, tukumbuke kwamba tutahukumiwa kwa matendo yetu na si kwa maneno yetu mazuri. Kinachohesabika ni kufanya mapenzi ya Mungu, wala si maneno mazuri tunayoyatamka, ingawa nayo yana umuhimu wake. Ni ahadi ngapi tumezitoa ambazo hazijatimizwa? Kwa mfano, haitoshi kusema hiki au kile siku ya ndoa. Ni lazima kukiishi, katika raha na shida, katika afya na ugonjwa.
6. Mwisho, Bwana Mungu wetu hatufungii katika yaliyopita, vyovyote vile tulivyotenda. Kristo anatuweka huru kutoka katika utumwa wa yaliyopita. Tusi baya kabisa kwa huruma yake ni kuamini kwamba tulichokitenda ni kikubwa mno kwa huruma hiyo. Vivyo hivyo, tusiwafungie wengine katika yaliyopita yao. Kuna watu ambao, hata baada ya kuungama dhambi zao, kupokea maondoleo na kutimiza malipizi yao, hawaamini kwamba Mungu amewasamehe. Hii inaonyesha kwamba bado ni wafungwa wa yaliyopita. Kristo Yesu anatunyooshea mkono ili atuweke huru kutoka katika magereza yetu yote, pamoja na gereza la maisha linalotufungia katika vyumba vya yaliyopita. Je, tutaitumia nafasi hii tunayopewa? Amina.
Dominika ya 25 ya Kipindi cha Kawaida, Mwaka A — Septemba 20, 2026
Mahubiri ya Padre Ugochukwu Ikwuka — Chochote Tunachopata ni kwa Neema ya Mungu Hasa
Padre Ugochukwu Ikwuka, C.S.Sp., Mkuu wa Jimbo la Kispiritani la Uingereza.
Isaya 55:6–9; Wafilipi 1:20c–24, 27a; Mathayo 20:1–16a.
Ndugu wapendwa,
Katika mwisho wa mahojiano ya kazi, Meneja wa Rasilimali Watu anamwuliza mhandisi aliyehitimu hivi karibuni, “Na mshahara gani wa kuanzia ulikuwa unautafuta?” Mwombaji anajibu, “Karibu dola 125,000 kwa mwaka, kutegemea na kifurushi cha faida.” Mhojaji anauliza, “Vizuri, ungesemaje kuhusu kifurushi cha wiki tano za likizo, siku 14 za sikukuu zinazolipwa, bima kamili ya matibabu na meno, kampuni ikichangia hadi asilimia 50 ya mshahara wako kwenye mfuko wako wa uzeeni, na gari la kampuni linalokodishwa kila baada ya miaka miwili – tuseme, Range Rover Sport?” Mhandisi kijana anakaa wima na kupaza sauti, “Wow! Unatania?” Naye mhojaji anajibu, “Ndiyo, lakini wewe ndiye ulianzisha.”
Tunayo mfano wa kushangaza sana katika Injili ya Jumapili hii. Mmiliki wa shamba aliwaajiri wafanyakazi kwa nyakati tofauti za siku ili kufanya kazi shambani mwake la mizabibu. Lakini, mwishoni mwa siku, aliwalipa wote mshahara sawa. Ingawa wafanyakazi wa mwanzo walilipwa kiasi kilichokubaliwa, walihisi aina fulani ya udhalimu na kunung’unika. Kwa nini wale waliofanya kazi kwa saa moja au mbili tu walipwe kiasi sawa na wale waliofanya kazi kwa saa nane au kumi? Hilo linakinzana kabisa na kanuni za busara za kubadilishana. Je, Yesu mwenyewe hakusema mahali pengine kwamba mfanyakazi anastahili mshahara wake? (Luka 10:7).
Namna hii ya kufikiri inaonyesha hisia zetu za haki ambazo kwa kawaida zinajikita katika kile tunachodhani tunastahili. Lakini, tukifikiria vizuri, ni nini hasa tunachostahili? Je, tunastahili kuwa na nyumba nzuri, magari, nguo, vitu vya kuchezea, na kadhalika? Unaweza kufikiri, “Ndiyo!” Baada ya yote, unafanya kazi kwa bidii kuvipata. Lakini je, unastahili kuwa na kazi inayokuwezesha kufanya kazi na kuwa navyo vitu hivyo? Tena, unaweza kufikiri, “Ndiyo!” Unastahili kuwa na kazi nzuri, baada ya yote, ulisoma kwa muda mrefu ili kupata sifa au ulifanya kazi kwa bidii kupanda ngazi hadi kufikia ulipo sasa.
Lakini je, unastahili fursa ya kwenda shule hiyo nzuri au kupata maendeleo hayo ya kazi? Unaweza pia kufikiri, “Ndiyo!” Unastahili kuwa na fursa ya elimu nzuri, baada ya yote, wewe ni, kwa mfano, Mwingereza au wa mahali kama hapo penye uhuru na amani ambapo kila mtu anastahili fursa kama hizo. Lakini ni nini kinachokufanya ufikiri unastahili kuwa Mwingereza au wa utaifa kama huo, na si kutoka mahali pasipo na utulivu duniani – Gaza, Kongo, au mitaa ya mabanda ya India? Unadhani si binadamu kama wewe waliozaliwa na kuishi mahali hapo? Ni nani aliyewahi kuwa na mkono katika mazingira ya kuzaliwa ambayo yanaamua kwa kiasi kikubwa fursa za maisha?
Ndiyo, tungeweza kujidanganya na orodha ya kile tunachodhani tunastahili lakini kama wenye dhambi, kama kuna kitu tunachostahili, ni kifo ambacho ni mshahara wa dhambi (Warumi 6:23). Hata hivyo, kama wale wafanyakazi walioanza kuchelewa, hatukupata tulichostahili. Tulipata rehema badala yake; hiyo ndiyo neema. Neema ni kipengele kimoja tu cha imani kinachopatikana peke yake katika Ukristo. Kinamaanisha kwamba kwa kusema kwa usahihi, hatustahili chochote. Chochote tunachopata ni kwa neema ya Mungu hasa. Kwa hiyo hatuna sababu ya kuzungumzia udhalimu au kufikiri kwamba neema haiwezi kuenea kwa ukarimu sawasawa kwa wengine, bila kujali walichanga kidogo kiasi gani.
Hata hivyo, kejeli ni kwamba haki ndiyo lengo kuu la mfano huu. Lakini wazo la Mungu kuhusu haki ni tofauti kabisa na letu. Kama Somo la Kwanza linavyoonyesha kwa usahihi, njia za Mungu si njia zetu na mawazo yake si mawazo yetu. Ili kuhakikisha wote walielewa somo hili, mmiliki wa shamba katika Injili aliagiza malipo yaanze na kikundi cha mwisho, jambo lililomaanisha kwamba wale wote wa vikundi vya awali walioshafanya kazi siku nzima waliona wale waliofanya kazi saa moja tu wakipata mshahara wa siku nzima. Wanajifunza kwamba, kwa Mungu, haki haipimwi kwa matokeo au mchango wa mtu binafsi bali kwa uhitaji. Na wote wana mahitaji ya msingi yaleyale maishani. Wote, waliokuja mapema au kuchelewa, wana uhitaji uleule wa rehema ya Mungu na upendo wa Mungu naye kila mmoja anapata yote.
Mfano huu umeelekezwa hasa kwa Wayahudi ambao kwa haki walijiona kuwa Watu Waliochaguliwa na Mungu, lakini ambao, badala ya kutambua kwamba “kufanya kazi” katika shamba la mizabibu la Bwana ni furaha na fursa, wamekuja kufikiri kuwa ni aina fulani ya wajibu mzito na kwamba kwa hiyo wanastahili tuzo kubwa zaidi kuliko wale wanaokuja kwenye imani baadaye. Sisi pia, kama Wakristo wa maisha yote ambao tumejaribu kwa miaka mingi kuishi kulingana na matakwa ya Injili, tunaweza vilevile kuona kuwa si haki kwamba mtu aliyeishi maisha ya uovu mkubwa aweze kuongoka dakika za mwisho na kufa katika upendo wa Mungu.
Fikiria, kwa mfano, Maria na yote aliyoyapitia kwa sababu ya uaminifu wake kwa Mungu; kutoka aibu ya mimba isiyoelezeka, maisha magumu yaliendelea hadi Msalabani. Kisha, alipokuwa pale, chini ya msalaba, mhalifu aliyehukumiwa alifanya tendo la imani la dakika za mwisho naye akaahidiwa paradiso. Hili haonekani kuwa la haki au sahihi, angalau, kwa vigezo vyetu. Lakini kuliangalia hivi kunamaanisha kwamba tunaona kuishi kulingana na matakwa ya Injili au uaminifu kwa Mungu kama mateso, jambo ambalo ni la kejeli na kwa kweli, la kusikitisha. Ni yule anayeishi maisha yaliyojikita katika thamani za Kiinjili za ukweli, upendo, ukarimu, kushirikiana, na haki ndiye anayepata furaha ya kweli.
Maisha ya dhambi na uovu, kwa upande mwingine, mara nyingi yanajikita katika utafutaji usio na maana wa furaha. Kwa hiyo, tunapaswa kushukuru kwamba Mungu wetu ana kumbukumbu fupi maarufu kuhusu maisha yetu ya nyuma naye yuko tayari kutukubali tena wakati wowote, hata saa ya kumi na moja, mara tu tunapoonyesha masikitiko kwa dhambi zetu na kutamani kuunganishwa naye katika upendo. Hatimaye, neema inamaanisha kwamba hakuna aliye mbaya sana kushindwa kuokolewa. Lakini pia inamaanisha kwamba baadhi ya watu wanaweza kuwa wema sana mbele za macho yao wenyewe kiasi cha kushindwa kuokolewa, yaani, wanaweza kuwa na maoni ya juu sana juu yao wenyewe kiasi cha kufikiri hawahitaji neema ya Mungu. Neema ya Mungu haiwezi kukusaidia mpaka uwe tayari, kwa unyenyekevu, kuipokea.
Neema ni kipengele kimoja tu cha imani kinachopatikana peke yake katika Ukristo. Kinamaanisha kwamba kwa kusema kwa usahihi, hatustahili chochote. Chochote tunachopata ni kwa neema ya Mungu hasa.
Mahubiri ya Padre Ayeni Ayodele — Injili ya Neema: Haujawahi Kuchelewa kwa Wokovu
Padre Ayeni Ayodele, C.S.Sp.
Isaya 55:6–9; Wafilipi 1:20c–24, 27a; Mathayo 20:1–16a.
Ndugu wapendwa,
Leo, unabii wa Isaya unatuelekeza kwenye enzi ya kimasiya ambapo zawadi za Mungu zinatolewa bure: hakuna malipo wala kadi ya mkopo inayohitajika! Kwa wale wote wanaotilia shaka wokovu wao kwa sababu wanajiona kuwa wenye dhambi, na kwa wale ambao bado wanashangaa jinsi Mungu anavyoweza kuokoa ulimwengu wenye dhambi, leo tuna jibu: “Kwa maana mawazo yangu si mawazo yenu, wala njia zenu si njia zangu, asema Bwana. Kama vile mbingu zilivyo juu zaidi ya nchi, ndivyo njia zangu zilivyo juu zaidi ya njia zenu, na mawazo yangu kuliko mawazo yenu.”
Kulingana na masomo ya leo, mojawapo ya tofauti kuu kati ya Mungu na binadamu ni NEEMA. Mungu anatupatia bure. Ukarimu wake unapita zaidi ya mahesabu yetu ya kile watu wanachostahili. Mungu ni mwenye haki kabisa, lakini haki yake haijawahi kutengwa na rehema yake, ukarimu wake, na hamu yake ya kuokoa. Neema inatukumbusha kwamba wokovu kwanza kabisa ni zawadi ya Mungu, si kitu tunachokipata kwa jitihada au kukinunua.
Watu wa Kiyahudi walipokuwa Babeli, uwezekano wa wokovu na ukombozi ulikuwa daima midomoni na mioyoni mwao. Walitamani uhuru, lakini hawakuweza kujipatia wenyewe. Walihitaji mwokozi; walihitaji neema. Dhambi zao ziliwakabili usoni, wakati matokeo ya uhamisho na fedheha yalibaki daima mbele yao.
Ni hasa wakati binadamu wanapogundua kutokuwa na uwezo wao ndipo Mungu anafunua jambo la ajabu kuhusu yeye mwenyewe. Mungu anakuja kwetu kama neema — neema kwa ajili ya wokovu na ukombozi. Kama ilivyo mara nyingi katika Maandiko, Mungu analeta ujumbe wa matumaini kwa watu ambao karibu wamepoteza matumaini, naye anabaki mwaminifu kwa ahadi zake.
Kwetu sisi Wakristo, ni katika nafsi ya Yesu Kristo tunaona matumaini yaliyotangazwa na Isaya yakifikia utimilifu wake. Wanadamu walisubiri karne nyingi kuona ahadi ya ukombozi ikifunuliwa kikamilifu katika Kristo.
Wafanyakazi wanaosubiri katika Injili ya leo wanatukumbusha kusubiri huku. Kama vile watu wa Kiyahudi hawakuweza kujikomboa wenyewe, wafanyakazi katika Injili ya leo hawakuweza kujiajiri wenyewe. Walihitaji mtu aje kuwatafuta.
Fikiria aibu na fedheha wanayopitia leo watu wasioweza kupata kazi hata ingawa wana sifa na wako tayari kufanya kazi. Fikiria uchungu wa kushindwa kuwalisha watoto wao au kufadhaika kwa kubaki wategemezi wa wazazi wao hata utu uzimani. Ukosefu wa ajira unaweza kuwanyang’anya watu si tu kipato bali pia kujiamini, heshima, na matumaini. Tunaweza pia kufikiria ugumu wa kiuchumi na ukosefu wa fursa vinavyochangia uhamiaji katika maeneo mengi duniani, ikiwemo Afrika. Nyuma ya takwimu kuna binadamu halisi wanaotafuta uwezekano wa maisha bora.
Katika mfano wa leo, mmiliki wa shamba anatoka mara kwa mara kuita wafanyakazi shambani mwake la mizabibu kwa nyakati tofauti za siku. Yesu bila shaka alijua matarajio ya kawaida ya haki kati ya waajiri na waajiriwa. Alijua umuhimu wa wakati, kazi, na juhudi. Hata hivyo, katika mfano huo, wale walioja mwishoni walipata mshahara sawa wa siku na wale waliofanya kazi tangu mwanzo.
Hapa tunaanza kuelewa maneno ya Isaya: njia za Mungu si njia zetu.
Mfano huu si hasa somo kuhusu mikataba ya ajira au sera ya kiuchumi. Unafunua jambo kuhusu Ufalme wa Mungu. Ukarimu wa mmiliki wa shamba unaelekeza kwenye ukarimu wa Mungu. Wokovu si mshahara unaohesabiwa kulingana na idadi ya saa tulizofanya kazi. Ni zawadi. Hakuna binadamu anayeweza kununua wokovu, wala hakuna anayeweza kumfanya Mungu awe na deni kwake.
Hii ndiyo Injili ya Neema.
Wale waliokuja saa ya kwanza walipata kile kilichoahidiwa kwao. Wale waliokuja saa ya mwisho walipata ukarimu zaidi ya walichoweza kutarajia. Mmiliki wa shamba anauliza swali lenye nguvu: “Je, unaona wivu kwa sababu mimi ni mkarimu?” Swali hilo linatuelekea sisi pia.
Je, ninaweza kufurahi wakati Mungu ni mkarimu kwa mtu mwingine? Je, ninaweza kufurahi wakati mtu aliyeishi mbali na Mungu anarejea kwake? Je, ninaweza kumkaribisha mwenye dhambi anayetubu baada ya miaka mingi? Au ninafikiri kwa siri kwamba ninastahili zaidi kwa sababu nimekuwa mwaminifu kwa muda mrefu zaidi? Neema inapinga mwelekeo wetu wa kujilinganisha na wengine.
Mtakatifu Paulo anatufundisha jinsi ya kujibu neema hii: “Enendeni kwa namna inayostahili Injili ya Kristo.” Injili ya neema ni wokovu ambao wanadamu wamepokea bure kutoka kwa Mungu. Tunapojiweka kabisa mikononi mwa Mungu, hata uelewa wetu wa wakati unaanza kubadilika. Mungu ni Bwana wa wakati.
Ndiyo maana haujawahi kuchelewa kwa wokovu. Maadamu Mungu anaendelea kuita, kuna matumaini. Mfanyakazi aliyeitwa saa ya mwisho bado anakaribishwa shambani. Mwenye dhambi anayemgeukia Mungu marehemu maishani bado anaalikwa kupokea rehema. Neema inamaanisha kwamba maisha yetu ya nyuma hayana neno la mwisho; Mungu ndiye anayo.
Katika mantiki ya Mtakatifu Paulo, mtu anapokuwa wa Kristo, Kristo anakuwa maana ya mwisho ya maisha. Paulo anasema: “Kwangu mimi kuishi ni Kristo, na kufa ni faida.”
Kwako wewe na mimi, Bwana anaendelea kuita kila saa ya maisha yetu, kama vile mmiliki wa shamba alivyoendelea kurudi sokoni kualika wafanyakazi zaidi shambani mwake la mizabibu. Kila wito wa Mungu ni mwaliko wa kupokea tena zawadi ya wokovu iliyoshindwa kwa ajili yetu kupitia Kristo.
Saa ambayo wafanyakazi walifika haikuwazuia kupokea ukarimu wa mmiliki wa shamba. Vivyo hivyo, wakati wa maisha ambapo mtu anamjibu Kristo haumweki mtu huyo nje ya ufikiaji wa neema ya Mungu. Ukweli huu unapaswa pia kubadilisha jinsi tunavyowatazama wengine.
Tunaanzishwa katika njia ya Mungu ya haki — haki isiyoweza kutenganishwa na rehema. Badala ya kumhukumu mwenye dhambi, tunatumaini na kuomba kwa ajili ya kuongoka na wokovu wake. Badala ya kuwa na wivu wakati mtu mwingine anapopokea neema, tunafurahi kwa sababu rehema ya Mungu imemfikia binadamu mwingine.
Kwa hiyo tunaalikwa kujifunza mambo mawili: uvumilivu na upendo. Uvumilivu, tunaposubiri neema ya Mungu ifanye kazi katika maisha ya wengine. Upendo, tunapokataa kumkata tamaa binadamu yeyote.
Labda kuna mtu ambaye tayari umemhukumu kuwa hawezi kukombolewa. Labda kuna mtu ambaye umesema juu yake, “Mtu huyo hatabadilika kamwe.” Injili ya leo inatuomba tuache nafasi kwa neema.
Mmiliki wa shamba alitoka asubuhi. Alitoka tena saa tatu. Alitoka saa sita mchana. Alitoka saa tisa. Na, la kushangaza, alitoka tena saa kumi na moja. Mungu anaendelea kutoka kutafuta sisi.
Hiyo ndiyo habari njema ya leo: maadamu Mungu bado anaita, haujawahi kuchelewa.
Kazi ya Wiki
Mtumie mtu unayemjua ambaye anapitia wakati mgumu neno la kutia moyo. Mkumbushe mtu huyo, kupitia maneno au matendo yako, kwamba daima kuna sababu ya kutumaini.